PL|
Produkty i usługi
Wybierz stronę
Produkty i usługi O PWPW Nowe technologie Informacje i ogłoszenia Kontakt Newsletter top
Archiwum
Walka z fałszerstwami pieniędzy w Polsce

Centralne Biuro Śledcze Komendy Głównej Policji organizuje w dniach 23–27 kwietnia 2012 roku w Warszawie międzynarodową konferencję pt. EURO PÓŁNOCNY WSCHÓD III. SPOTKANIE EUROPEJSKICH EKSPERTÓW DZ. FAŁSZERSTW PIENIĘDZY.

Fałszerstwa dokumentów i środków płatniczych związane są z funkcjonowaniem zorganizowanych struktur przestępczych. Podrabianie środków płatniczych i wprowadzanie ich do obiegu jest procederem samym w sobie uprawianym w celu osiągnięcia korzyści materialnych.

Podobnie jak w krajach UE również w Polsce funkcjonuje system zwalczania przestępczości zajmującej się fałszerstwami pieniędzy. Działa on w oparciu o akty prawa międzynarodowego oraz regulacje wewnętrzne i we współpracy z bankiem centralnym, policją oraz organami wymiaru sprawiedliwości i finansowymi państwa.

Od października 2008 r. w Wydziale do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Kryminalnej Centralnego Biura Śledczego KGP funkcjonuje Zespół do Zwalczania Fałszerstw Pieniędzy, który – zgodnie z art. 12 KONWENCJI GENEWSKIEJ Z DNIA 20 KWIETNIA 1929 R. O ZWALCZANIU FAŁSZOWANIA PIENIĘDZY – pełni w Policji polskiej funkcję Krajowego Biura Centralnego.

Zespół do Zwalczania Fałszerstw Pieniędzy jest centralną jednostką koordynacyjną dla jednostek policji w kraju, bezpośrednio współpracującą m.in. z Narodowym Bankiem Polskim, Ministerstwem Finansów RP, Ministerstwem Sprawiedliwości oraz Europejskim Biurem Policji EUROPOL i Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF.

W strukturach wojewódzkich policji oraz w strukturach terenowych Centralnego Biura Śledczego KGP funkcjonują koordynatorzy ds. fałszerstw pieniędzy, których zadaniem jest zbieranie informacji o tego rodzaju przestępczości oraz współpraca z Biurem Centralnym.

Działanie krajowego systemu zwalczania fałszerstw pieniędzy nie ogniskuje się jedynie na zwalczaniu fałszerstw waluty krajowej, których jest najwięcej, lecz także na zwalczaniu fałszerstw euro oraz pozostałych walut.

Jeżeli chodzi o przestępczość fałszerstw pieniędzy na terenie RP to funkcjonują zarówno polskie jak i zagraniczne zorganizowane grupy przestępcze. Produkcja falsyfikatów banknotów polskich jest organizowana i prowadzona wyłącznie przez polskie grupy przestępcze, posiadające profesjonalnych fałszerzy banknotów oraz dokumentów.


Fot. 1. Diapozytywy do produkcji falsyfikatów waluty euro
Źródło: Policja

Waluty obce (najczęściej euro) wprowadzane do obiegu na terenie Polski są w przeważającej części wytwarzane poza terytorium RP przez zagraniczne i wysoko wyspecjalizowane grupy przestępcze. Do kraju fałszywe banknoty przywożone są przez kurierów, których zadaniem jest transport falsyfikatów, dostarczenie ich dealerom, a następnie wywóz zysków poza granicę. Przez Polskę przebiegają szlaki tranzytowe fałszywych banknotów euro i USD z krajów UE na teren Ukrainy, Białorusi oraz innych państw WNP. Jeżeli chodzi o technikę wykonania falsyfikatów waluty euro to w Polsce dominują banknoty wykonane techniką poligraficzną, co do których istnieje pewność, że zostały wyprodukowane poza granicami. Szacuje się, że obecnie największe zagrożenie występuje ze strony zorganizowanych grup przestępczych zajmujących się wprowadzaniem falsyfikatów wysokich nominałów waluty euro pochodzących z południowej Europy.

Wiedza o funkcjonowaniu zorganizowanych grup przestępczych pozwoliła na wykrycie w ciągu ostatnich trzech lat kilku profesjonalnych wytwórni falsyfikatów pieniędzy oraz doprowadziła do rozbicia kilku grup zajmujących się wprowadzaniem fałszywek do obiegu.

Do największych realizacji przeprowadzonych przez Centralne Biuro Śledcze KGP można zaliczyć operację o kryptonimie MOST prowadzoną w latach 2009–2010 na terenie RP. Centralne Biuro Śledcze KGP jako pierwsze w polskiej Policji przeprowadziło największą w Europie operację międzynarodową skierowaną przeciwko dystrybutorom fałszywych banknotów waluty euro. Działania na terenie Polski koordynował Zespół do Zwalczania Fałszerstw Pieniędzy CBŚ KGP.


Fot. 2. Wytrawione odwzorowania szaty graficznej hologramu banknotu 50 euro
Źródło: Policja

W ciągu jednego roku w ramach operacji i działań koordynowanych przez Europol zatrzymano 108 osób odpowiedzialnych za dystrybucję fałszywych znaków pieniężnych waluty euro na terenie Włoch, Niemiec, Hiszpanii, Austrii, Słowacji, Norwegii, Finlandii i Polski, w tym liderów grupy oraz jej aktywnych członków. Spośród nich 37 najbardziej zaangażowanych w kolportaż fałszywek sprawców zostało tymczasowo aresztowanych. Ustalono liderów grupy przestępczej i dokonano ich zatrzymania. W okresie od 14 kwietnia 2009 r. do końca 2010 r. przeprowadzono 5 realizacji o zasięgu krajowym oraz 28 o zasięgu lokalnym. Sprawcom przedstawiono łącznie 222 zarzuty, z czego 96 dotyczyło udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, a pozostałe – wprowadzenia w obieg falsyfikatów waluty euro.


Fot. 3. Matryce do imitacji stalorytów i znaku wodnego
Fot. M. Szałajski

Działalność zorganizowanej grupy przestępczej polegała na masowym wprowadzaniu do obiegu fałszywych banknotów o nominałach 100 i 50 euro w placówkach i centrach handlowych w poszczególnych krajach Unii Europejskiej objętych wspólną walutą. Fałszywe banknoty były wysokiej jakości (drukowane techniką offsetową) i miały dobre imitacje zabezpieczeń (hologramu, paska i recto-verso), dlatego ich wprowadzenie w obieg było możliwe i pozwoliło na rozwinięcie działalności przestępczej na tak dużą skalę. Z reguły podczas wprowadzania do obiegu falsyfikatów pojedynczy sprawca miał przy sobie jeden lub dwa banknoty, aby w przypadku zatrzymania mógł się tłumaczyć brakiem świadomości fałszerstwa, co w wielu przypadkach pozwalało uniknąć odpowiedzialności karnej.

Straty spowodowane działalnością tej zorganizowanej grupy przestępczej oszacowano w sumie na około 3 miliony euro. Podczas realizacji ustalono powiązania przestępcze członków polskiej grupy przestępczej z przedstawicielami włoskiej Camorry. Ustalono także szereg innych przestępstw dokonanych na terenie państw UE, w tym zabójstw, oraz przestępstw przeciwko wolności na szkodę obywateli polskich i UE.

Europol uznał przeprowadzone działania za największą operację o charakterze międzynarodowym wymierzoną w środowiska zawodowych dystrybutorów falsyfikatów waluty euro i objął działania w ramach tej operacji tzw. priorytetem. Operacja MOST została uznana za jedno z siedmiu największych przedsięwzięć Europolu w ciągu ostatnich dziesięciu lat.

W tym samym roku w czerwcu w Skarżysku-Kamiennej (woj. świętokrzyskie) Centralne Biuro Śledcze KGP dokonało likwidacji największej w Polsce wytwórni fałszywych banknotów oraz ujawniło zaawansowane przygotowania do produkcji falsyfikatów euro. Podczas przeszukania ujawniono zakamuflowane pomieszczenia, w których znaleziono kompletną linię technologiczną do produkcji fałszywych banknotów polskich o nominale 100 zł oraz sprzęt i urządzenia służące do fałszowania banknotów o nominale 50 euro.


Fot. 4. Fragment falsyfikatu
Źródło: Policja

Jak się okazało, w ten sposób ujawniono wytwórnię falsyfikatów polskich banknotów działającą na terenie Polski co najmniej od 1998 r., w której znaleziono 2400 szt. gotowych falsyfikatów oraz komponenty służące do ich produkcji. Ponadto znaleziono 80 tys. złotych w gotówce oraz dwie jednostki broni palnej i kilka tysięcy sztuk amunicji. Na podstawie zebranych materiałów wstępnie oszacowano, że działalność fałszerza skutkowała dla Skarbu Państwa stratami w kwocie nie mniejszej niż 30 milionów złotych.


Fot. 5. Pakiet suszących się falsyfikatów o nominale 100 zł
Źródło: Policja

Prowadzone w 2011 r. czynności wykrywcze w sprawach o fałszerstwa euro doprowadziły do likwidacji ośrodka fałszerskiego, który pod względem jakości produkcji należał do jednego z najprężniejszych ośrodków fałszujących walutę euro i produkujących falsyfikaty w dużych ilościach. Był to także największy ośrodek fałszerski zlikwidowany w tym roku w Europie. Należy podkreślić, że działalność fałszerska wobec waluty euro nie zdołała się rozwinąć w pełnym zakresie i CBŚ KGP zapobiegło wprowadzeniu do obiegu kilku milionów falsyfikatów banknotów euro o bardzo wysokiej (spośród występujących falsyfikatów) jakości. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt likwidacji w tym samym miejscu ośrodka fałszowania dokumentów personalizacyjnych, w tym: dowodów osobistych, praw jazdy, paszportów itp. oraz innych wykonywanych na zlecenie grup przestępczych.

Od połowy 2010 r. na terenie krajów Unii Europejskiej pojawiła się nowa klasa fałszerska banknotów o nominale 50 euro – EUA0050_P00031, które są dość wysokiej jakości falsyfikatami. Banknoty były wykonane profesjonalnie i posiadały bardzo dobre imitacje znaków protekcyjnych tj.: wypukłości druku stalorytniczego, nitki zabezpieczającej, hologramu oraz znaku wodnego. Na terenie Europy Zachodniej do momentu likwidacji wytwórni, czyli do 3 października 2011 r. ujawniono ponad 1000 przypadków wprowadzenia w obieg falsyfikatów klasy fałszerskiej EUA0050_P00031. Falsyfikaty dystrybuowane były głównie w Holandii, Hiszpanii, Niemczech oraz w kilku przypadkach w innych krajach Europy: Belgii, Portugalii, Francji, Włoszech i Austrii. Pierwsze banknoty zostały wprowadzone w obieg w czerwcu 2010 r.

Podczas oględzin ośrodka fałszerskiego ujawniono m.in. kilkaset sztuk banknotów o nominale 500 euro łącznie na kwotę 560 000 EUR. Ponadto ujawniono prawie 9000 szt. banknotów o nominale 50 euro o wartości łącznej nie mniejszej niż 435 000 euro z banderolami banku w Rzymie i ponad 7500 arkuszy A4 z imitacją znaków protekcyjnych banknotów o nominale 50 euro – tzw. półprodukty, z których można wyprodukować co najmniej 1,5 mln szt. banknotów euro.

W sumie ujawniono gotówkę w postaci ponad 10 000 banknotów o wartości nominalnej ponad 1 mln euro. Należy dodać, że dotychczas nie wykryto żadnego przypadku wprowadzenia do obiegu falsyfikatu o nominale 500 euro.

Ujawniono także fałszywe dokumenty i środki do ich produkcji m.in.: dowody osobiste, prawa jazdy, dowody rejestracyjne pojazdów (belgijskie i polskie), karty pobytu cudzoziemca, paszporty austriackie i belgijskie, pieczęcie wielu urzędów. Znaleziono kilkaset plastikowych kart, tzw. surowych, z których można wytworzyć dokumenty personalizacyjne, oraz matryce i wykrojniki do przygotowania struktury dokumentów, a także pośród wielu drukarek komputerowych dwie profesjonalne drukarki termiczne do drukowania na kartach plastikowych. Znaleziono również ramki sitodrukowe z naniesionymi elementami grafiki banknotów oraz dokumentów, klisze do tworzenia matryc, maszynę offsetową, maszynę sitodrukową, matryce do druku wymienionych dokumentów oraz kilkadziesiąt puszek i słoików z farbami i komponentami do drukowania.

Centralna jednostka do zwalczania fałszerstw pieniędzy skutecznie wypełnia postawione przed nią zadania. Ściśle współpracuje m.in. z Departamentem Emisyjno-Skarbcowym NBP, Polską Wytwórnią Papierów Wartościowych S.A. oraz Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym Policji, a w zakresie waluty euro z Europolem, które to instytucje udzielają szerokiego wsparcia merytorycznego w prowadzonej działalności wykrywczej dotyczącej zwalczania przestępczości fałszerstw pieniędzy.

Mając świadomość wagi współpracy międzynarodowej, Centralne Biuro Śledcze Komendy Głównej Policji organizuje w dniach 23–27 kwietnia 2012 r. w Warszawie międzynarodową konferencję pt. EURO PÓŁNOCNY WSCHÓD III. SPOTKANIE EUROPEJSKICH EKSPERTÓW DZ. FAŁSZERSTW PIENIĘDZY. Celem przedsięwzięcia jest stworzenie stałej grupy eksperckiej ds. zwalczania fałszerstw pieniędzy w rejonie Europy Północno-Wschodniej. Celem konferencji jest wymiana doświadczeń oraz nawiązanie bezpośredniej współpracy przedstawicieli organów ścigania państw Europy Północno-Wschodniej w zakresie działań prewencyjnych, ochrony walut przed fałszowaniem oraz zwalczania fałszerstw pieniędzy.

Planowany jest udział w konferencji przedstawicieli Policji, Służby Celnej, Straży Granicznej, Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A., Narodowego Banku Polskiego, Prokuratury oraz banków centralnych z następujących państw: Estonii, Finlandii, Niemiec, Łotwy, Litwy, Danii, Norwegii, Polski, Rosji, Szwecji i Ukrainy. W charakterze obserwatorów uczestnictwo zgłosili przedstawiciele polskich organów centralnych, Komisji Europejskiej (OLAF), Europejskiego Banku Centralnego, US Secret Service i organizacji międzynarodowych: Europol, Interpol i Frontex.

Obecnie trwają przygotowania do innej, nie mniej ważnej operacji, jaką jest zabezpieczenie przed fałszerstwami pieniędzy podczas Mistrzostw Europy w piłce nożnej – EURO 2012.

podinsp. Marian Kamiński i podinsp. Robert Nesterowicz

 


Od Redakcji:
Podinspektor Marian Kamiński i podinspektor Robert Nestorowicz pracują w Zespole do Zwalczania Fałszerstw Pieniędzy Wydziału dz. ZPK CBŚ KGP w Warszawie.


« powrót
Wydrukuj stronę Wersja do druku